Projekcijom restaurirane verzije filma „Derviš i smrt“ i panel-diskusijom posvećenoj odnosu književnosti i filmske umjetnosti, 23. 10. 2026. je u Bosanskom kulturnom centru Tuzlanskog kantona završen 2. Festival filmskog stvaralaštva mladih (FFSM) i manifestacija „7. Dani audiovizuelnog naslijeđa i umjetnosti“. Završni program okupio je učenike iz nekoliko tuzlanskih osnovnih i srednjih škola, njihove nastavnike i profesore, koji su imali priliku upoznati jedno od značajnih ostvarenja bosanskohercegovačke i jugoslavenske kinematografije.
U Velikoj sali BKC-a Tuzla prikazana je restaurirana verzija filma „Derviš i smrt“ iz 1974. godine, u režiji Zdravka Velimirovića, snimljenog prema istoimenom romanu Meše Selimovića.
Film kroz sudbinu Ahmeda Nurudina, derviša čiji se život mijenja nakon hapšenja njegovog brata, otvara univerzalna pitanja pravde, vlasti, moralnih dilema, ljudske odgovornosti i odnosa pojedinca prema društvu.
Posebna vrijednost projekcije bila je mogućnost da učenici ovo značajno filmsko ostvarenje pogledaju u restauriranoj verziji, prilagođenoj savremenim tehnologijama reprodukcije, čime se vrijedna djela naše kinematografije čuvaju od zaborava i približavaju novim generacijama.
Književnost i film kao prilika za učenje i razgovor
Nakon projekcije održana je panel-diskusija „Čitanje filma: Derviš i smrt – od književnog djela do filmskog izraza“, u kojoj su učestvovali mr. Sead Husić, književnik i bibliotekar Specijalne biblioteke „Behram-beg“ Tuzla, i Omar Brkan, MA komparativne književnosti, stručni saradnik za izdavačku djelatnost JU Bosanski kulturni centar Tuzlanskog kantona.
Kroz zanimljiv i učenicima prilagođen razgovor, panelisti su približili književni i filmski kontekst Selimovićevog djela, njegovu simboliku, karakterizaciju glavnog lika te filozofska i društvena pitanja koja roman i njegova ekranizacija otvaraju.
Posebna pažnja posvećena je odnosu književnog predloška i filmske adaptacije, razlikama između književnog i filmskog izraza te načinima na koje reditelj kroz sliku, glumu, muziku i druge filmske elemente prenosi složene poruke književnog djela.
